Polymath / Renaissance Man hay là $10.99 All-You-Can-Eat Buffet

Định nghĩa polymath là một cá nhân thông thạo kiến thức bách khoa, trong tiếng Hy Lạp Cổ Đại: πολύς (polús) (“nhiều, đa, bách”)+ μάθημα (máthēma) (“đã học được,” không mang hàm ý cụ thể hoá môn toán học hay khoa học như hiện tại.) và trong mẫu tự Latin homo universalis ( người phổ quát/vạn năng).

Từ Phục Hưng gốc tiếng Pháp re (tái) + naissance (sinh), chỉ đến thời gian từ thế kỉ 14 đến thế kỷ 17 trong lịch sử Âu Châu- giai đoạn biến chuyển mạnh mẽ từ cuối Thời kỳ Trung Cổ đến Hiện Đại, con người vùng thoát khỏi giai đoạn tối tăm để đến với ánh sáng của tri thức.

Người Phục Hưng (Renaissance Man), được sử dụng trong lịch sử hiện đại (thế kỷ 20) để ám chỉ, hay đôi khi, lãng mạn hoá, những cá nhân thuộc Thời Phục Hưng và Thời Kỳ Khai Sáng trội trong nhiều lãnh vực từ khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học và mỹ thuật.

Newton. Galileo. Aristotle. Kepler. Descartes. Huygens. Laplace. Faraday. Pasteur. Ptolemy. Hooke. Leibniz. Euler. Darwin. Maxwell.

Nhưng, người Phục Hưng hay Polymath có tồn tại được trong xã hôi đề cao phân tầng năng lực và phân công lao động? Hay đúng hơn, thế hệ mới đang được đào tạo để thích ứng với xã hội siêu-chuyên môn (hyper-specialized). Chiếc máy bay 787 Dreamliner của Boeing có 379 đường link dẫn đến những nhà cung cấp chính; hay để tạo ra mũi kim khâu quần áo cần khoảng 18 người trong nhà máy, trong so sánh với một nhà mài kim trong quá khứ.

Chất lượng, Sản lượng, Tốc Độ, Chi Phí.

Leave a comment